An toàn thực phẩm khi sức đề kháng giảm

Trong những ngày chỉ số bạch cầu xuống thấp, cơ thể khó chống lại vi khuẩn hơn bình thường. Vài nguyên tắc đơn giản về thực phẩm giảm đáng kể nguy cơ.

Hỏi bác sĩ về mức độ cần thiết

• Khuyến cáo khác nhau tuỳ phác đồ và tình trạng.
• Một số trường hợp cần rất nghiêm ngặt.
• Một số chỉ cần nguyên tắc vệ sinh cơ bản.
• Hỏi rõ trường hợp của bạn thuộc nhóm nào.
• Hỏi cả về khoảng thời gian cần cẩn thận nhất.

Nguyên tắc cơ bản

• Nấu chín kỹ thịt, cá, trứng.
• Rửa tay trước khi chế biến và trước khi ăn.
• Rửa kỹ rau quả.
• Dùng thớt riêng cho đồ sống và đồ chín.
• Ăn ngay sau khi nấu.
• Không để thức ăn ngoài nhiệt độ phòng quá lâu.

Những món thường được khuyên thận trọng

• Thịt cá sống hoặc tái.
• Trứng lòng đào.
• Sữa và sản phẩm chưa tiệt trùng.
• Rau mầm sống.
• Đồ ăn để lâu hoặc hâm lại nhiều lần.

Danh sách cụ thể nên được xác nhận với bác sĩ của bạn, vì mức độ hạn chế phụ thuộc vào tình trạng cụ thể chứ không giống nhau với mọi người.

Bảo quản trong tủ lạnh

• Để đồ chín ở ngăn trên, đồ sống ở ngăn dưới.
• Đậy kín mọi thứ.
• Ghi ngày lên hộp thức ăn đã nấu.
• Bỏ đi khi quá hạn thay vì tiếc.
• Kiểm tra hạn sử dụng trước khi dùng.

Khi hâm lại thức ăn

• Hâm thật nóng, không chỉ ấm.
• Chỉ hâm một lần.
• Không để lại phần đã hâm.
• Chia phần nhỏ trước khi cất để đỡ phải hâm nhiều.

Khi ăn ngoài

• Chọn nơi trông sạch sẽ.
• Chọn món nấu chín và còn nóng.
• Tránh món để sẵn lâu.
• Tránh giờ cao điểm để đồ ăn tươi hơn.
• Hỏi bác sĩ nếu bạn đang ở giai đoạn nguy cơ cao.

Hoàn toàn không ăn ngoài trong sáu tháng là điều khó duy trì, nên hãy hỏi bác sĩ cách cân bằng giữa an toàn và chất lượng cuộc sống.

Về nước uống

• Uống nước đun sôi hoặc nước đóng chai.
• Cẩn thận với đá viên không rõ nguồn.
• Rửa sạch bình đựng nước thường xuyên.
• Không dùng chung ly với người khác.

Khi đi du lịch hoặc về quê

• Hỏi bác sĩ về thời điểm phù hợp trong chu kỳ.
• Mang theo đồ ăn quen thuộc.
• Tìm hiểu về nơi ăn uống ở đó.
• Mang theo thuốc và thông tin liên hệ.

Đi lại không phải là điều cấm nhưng nó cần được lên kế hoạch theo nhịp chu kỳ và có chuẩn bị về ăn uống.

Trong bếp gia đình

• Cả nhà cùng giữ nguyên tắc vệ sinh.
• Rửa khăn lau bát thường xuyên.
• Vệ sinh mặt bếp và bồn rửa.
• Người ốm không nên nấu cho người bệnh.
• Giải thích cho cả nhà vì sao cần cẩn thận.

Vệ sinh tay là biện pháp quan trọng nhất

• Rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Rửa tay sau khi ra ngoài về.
• Cả nhà cùng giữ thói quen này.
• Dung dịch sát khuẩn khi không tiện rửa.

Trong tất cả các biện pháp phòng nhiễm trùng, đây là biện pháp đơn giản nhất và cũng hiệu quả nhất.

Đừng để nó thành nỗi ám ảnh

• Mục tiêu là giảm nguy cơ, không phải loại bỏ hoàn toàn.
• Ăn đủ vẫn quan trọng hơn.
• Đừng hạn chế tới mức không còn gì ăn được.
• Hỏi bác sĩ nếu bạn thấy các hạn chế quá nặng nề.
• Cân bằng là mục tiêu.

Một số gia đình hạn chế tới mức người bệnh không ăn nổi gì và sụt cân, điều đó gây hại nhiều hơn nguy cơ mà họ đang cố tránh.

Khi có người nấu giúp

• Cho họ biết các nguyên tắc vệ sinh cần giữ.
• Nói rõ những món nên tránh trong giai đoạn này.
• Nhờ chia phần nhỏ và ghi ngày.
• Cảm ơn nhưng vẫn nói rõ yêu cầu.
• Họ thường muốn làm đúng nếu được hướng dẫn.

Người thân mang đồ ăn tới là hình thức giúp đỡ phổ biến nhất, và một vài hướng dẫn ngắn giúp sự giúp đỡ đó thực sự an toàn. Phần lớn mọi người hoàn toàn sẵn sàng làm theo nếu biết vì sao cần cẩn thận.

Khi hết giai đoạn nguy cơ cao

• Hỏi khi nào có thể nới lỏng.
• Quay lại ăn uống bình thường dần.
• Vẫn giữ các nguyên tắc vệ sinh cơ bản.
• Hỏi lại sau khi kết thúc điều trị.

Khi đi ăn dịp đặc biệt

• Hỏi bác sĩ xem thời điểm nào trong chu kỳ an toàn hơn.
• Chọn ngày chỉ số đã hồi phục.
• Chọn nơi và món cẩn thận.
• Ăn trước ở nhà nếu bạn lo.
• Những dịp này có giá trị tinh thần thật.

Việc bỏ hết mọi dịp sum họp trong sáu tháng là cái giá không nhỏ về mặt tinh thần, và với kế hoạch hợp lý thì phần lớn dịp vẫn tham gia được. Hãy hỏi bác sĩ cách cân bằng thay vì tự quyết định bỏ hết.

Tóm lại

Mức độ hạn chế khác nhau tuỳ phác đồ, nên hãy hỏi bác sĩ trường hợp của bạn thuộc nhóm nào thay vì áp dụng danh sách chung. Khoảng thời gian cần cẩn thận nhất là lúc chỉ số bạch cầu xuống thấp nhất trong chu kỳ. Ăn ngoài không phải cấm tuyệt đối mà cần chọn nơi và chọn món. Và đừng hạn chế tới mức không ăn nổi gì, vì ăn đủ vẫn là ưu tiên hàng đầu.

Câu hỏi thường gặp