Ăn đủ khi không muốn ăn gì

Chán ăn là tác dụng phụ khiến người nhà lo lắng nhất và cũng dễ dẫn tới căng thẳng nhất trong bữa ăn. Có vài cách xoay xở thực tế.

Vì sao chán ăn xảy ra

• Buồn nôn làm mất cảm giác thèm.
• Vị giác thay đổi.
• Mệt mỏi làm việc ăn thành gánh nặng.
• Miệng đau hoặc khô.
• Táo bón hoặc đầy bụng.
• Lo lắng cũng ảnh hưởng.

Xác định nguyên nhân chính giúp xử lý đúng chỗ: nếu gốc là buồn nôn thì thuốc chống nôn giải quyết được, còn nếu là loét miệng thì cần cách khác.

Ăn nhiều bữa rất nhỏ

• Sáu tới tám lần nhỏ thay vì ba bữa.
• Một đĩa nhỏ trông đỡ áp lực hơn đĩa đầy.
• Ăn khi thấy ăn được, không chờ đúng giờ.
• Để sẵn đồ ăn trong tầm với.
• Đừng để dạ dày trống quá lâu.

Ưu tiên món giàu năng lượng

• Cùng một lượng nhưng nhiều năng lượng hơn.
• Thêm dầu, bơ, phô mai vào món nếu ăn được.
• Sữa và các sản phẩm từ sữa.
• Bơ đậu, hạt, quả bơ.
• Uống sữa hoặc nước ép thay vì nước lọc trong bữa.

Đủ đạm

• Đạm cần cho việc hồi phục.
• Trứng, cá, sữa, đậu, thịt gà.
• Chia đều trong ngày thay vì dồn một bữa.
• Hỏi bác sĩ về lượng phù hợp nếu bạn có bệnh thận.
• Sữa và trứng thường dễ ăn nhất khi mệt.

Thức ăn để sẵn trong tầm tay

• Đặt vài món khô cạnh giường.
• Bánh quy nhạt, hạt, trái cây khô.
• Ăn được vài miếng khi tỉnh dậy cũng tốt.
• Đỡ phải xuống bếp khi mệt.

Rào cản lớn nhất với việc ăn trong những ngày mệt thường là phải đứng dậy đi lấy, và loại bỏ rào cản đó làm tăng lượng ăn đáng kể.

Tận dụng lúc ăn được

• Nhiều người ăn tốt nhất vào buổi sáng.
• Ăn nhiều hơn vào thời điểm đó.
• Đừng bỏ qua cơ hội khi thấy thèm.
• Nhịp này khác nhau với từng người.
• Ghi lại để biết nhịp của mình.

Với người chỉ ăn được vào một khung giờ nhất định, việc sắp xếp bữa chính vào đúng lúc đó tạo khác biệt lớn về tổng lượng ăn trong ngày.

Ghi lại lượng ăn trong ngày

• Ghi đơn giản: ăn được bao nhiêu phần trong ngày.
• So sánh giữa các ngày trong chu kỳ.
• Mang bản ghi tới buổi khám.
• Con số cụ thể hữu ích hơn nói rằng ăn ít.

Với vấn đề dinh dưỡng, bác sĩ cần biết mức độ cụ thể để quyết định có cần can thiệp hay không, và một bản ghi vài dòng cung cấp đúng điều đó.

Về sản phẩm bổ sung dinh dưỡng

• Có những sản phẩm dành riêng cho tình huống này.
• Hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước.
• Chúng bổ sung chứ không thay bữa ăn hoàn toàn.
• Có nhiều vị khác nhau để thử.
• Uống lạnh thường dễ hơn.

Khi ăn thành gánh nặng tinh thần

• Áp lực phải ăn làm việc ăn khó hơn.
• Bỏ mục tiêu hoàn hảo trong giai đoạn này.
• Mỗi miếng ăn được đều là tốt.
• Nói với người nhà nếu bạn thấy bị ép.

Sự tự trách vì không ăn được làm tình hình xấu đi ở cả hai phía, và nhận ra điều đó là bước đầu để giảm căng thẳng quanh bữa ăn.

Theo dõi cân nặng

• Cân đều đặn, khoảng một tuần một lần.
• Ghi lại để thấy xu hướng.
• Báo bác sĩ nếu sụt cân.
• Đừng chờ tới khi sụt nhiều.
• Giữ cân nặng giúp chịu đựng điều trị tốt hơn.

Với người nhà

• Ép ăn thường phản tác dụng.
• Bữa ăn không nên thành cuộc đấu tranh.
• Hỏi hôm nay người bệnh muốn gì thay vì tự quyết.
• Nấu số lượng nhỏ.
• Đừng thể hiện thất vọng khi món bị bỏ lại.

Sự căng thẳng quanh bữa ăn làm tình hình xấu đi ở cả hai phía, và nhiều gia đình nói rằng đây là nguồn mâu thuẫn lớn nhất trong giai đoạn này.

Món dễ ăn mà nhiều người nhắc tới

• Cháo và súp loãng.
• Bánh mì khô hoặc bánh quy nhạt.
• Chuối và táo nghiền.
• Sữa chua và sữa.
• Trứng luộc.
• Mỗi người mỗi khác, hãy thử để tìm ra của mình.

Danh sách này chỉ là điểm khởi đầu vì khẩu vị trong giai đoạn này rất cá nhân. Điều quan trọng là thử nhiều thứ trong những ngày dễ chịu để tìm ra danh sách riêng cho những ngày khó, rồi ghi lại để dùng cho chu kỳ sau.

Khi nào cần gặp chuyên gia dinh dưỡng

• Sụt cân đáng kể.
• Không ăn được nhiều ngày liền.
• Khó nuốt.
• Có bệnh cần chế độ ăn riêng.
• Bạn thấy lo và muốn có hướng dẫn cụ thể.

Ăn cùng người khác

• Nhiều người ăn được nhiều hơn khi có bạn cùng bàn.
• Nhưng một số lại thấy áp lực khi bị nhìn.
• Thử cả hai để biết cái nào hợp với bạn.
• Nói rõ mong muốn với người nhà.
• Không có cách đúng chung.

Với người thấy áp lực khi ăn trước mặt người khác, việc được ăn một mình không phải là dấu hiệu tách biệt mà chỉ là điều kiện để ăn được nhiều hơn. Nói rõ điều này giúp gia đình không hiểu lầm là bạn đang xa cách.

Tóm lại

Xác định nguyên nhân chính của việc chán ăn giúp xử lý đúng chỗ thay vì chỉ cố ăn thêm. Ăn nhiều bữa rất nhỏ và ưu tiên món giàu năng lượng hiệu quả hơn là cố ăn đủ ba bữa. Tận dụng khung giờ bạn ăn được tốt nhất, vì nhịp này khác nhau với từng người. Và ép ăn thường phản tác dụng, làm bữa ăn thành nguồn căng thẳng cho cả nhà.

Câu hỏi thường gặp