Đây là quyết định nhỏ nhưng nhiều người nghĩ về nó nhiều hơn cả chuyện buồn nôn. Lý do dễ hiểu: đó là một trong rất ít việc trong cả đợt điều trị mà mình được tự chọn. Lịch truyền do phác đồ quyết, liều do bác sĩ quyết, tác dụng phụ thì đến lúc nào hay lúc đó. Riêng chuyện tóc thì mình cầm kéo.
Ba cách người ta thường chọn
- Để rụng tự nhiên, không cắt gì.
- Cắt ngắn trước, rồi cạo khi rụng nhiều.
- Cạo hẳn ngay từ đầu, trước cả khi bắt đầu rụng.
Cả ba đều hợp lý. Cái khác nhau không phải đúng sai mà là mình chịu được kiểu khó chịu nào hơn: khó chịu vì tóc rụng loang lổ trên gối mỗi sáng, hay khó chịu vì nhìn vào gương thấy đầu trọc sớm hơn cần thiết.
Lý do người ta chọn cạo chủ động
- Không phải dọn tóc rụng khắp nhà mỗi ngày.
- Không phải sống qua giai đoạn loang lổ nửa vời.
- Da đầu hết cảm giác căng buốt gần như ngay lập tức.
- Đội khăn và mũ gọn hơn, không bị gồ.
- Cảm giác mình chủ động thay vì bị động chờ.
Điểm cuối là điểm nhiều người nhắc nhất. Rụng tóc là chuyện xảy ra với mình; cạo tóc là chuyện mình làm. Cùng một kết quả nhưng khác hẳn về cảm giác kiểm soát, và trong sáu tháng mà phần lớn mọi thứ nằm ngoài tầm tay thì cảm giác đó đáng giá.
Lý do người ta chọn để tự nhiên
- Muốn giữ những ngày còn tóc, dù chỉ thêm hai tuần.
- Chưa sẵn sàng nhìn mình trong gương không tóc.
- Chưa muốn cả nhà biết ngay lập tức.
- Có người rụng ít, cạo ra lại thành thừa.
Điều cuối là thật: không phải phác đồ nào cũng làm rụng hết. Có người chỉ thưa đi, cắt ngắn là đủ, cạo hoá ra không cần. Hỏi bác sĩ xem phác đồ của mình thuộc nhóm rụng nhiều hay ít trước khi quyết cho chắc.
Đường giữa: cắt ngắn trước
Đây là lựa chọn của rất nhiều người vì nó hoãn quyết định lớn mà vẫn giải quyết phần lớn phiền toái. Cắt xuống độ dài vài phân làm giảm trọng lượng kéo trên chân tóc, giảm cảm giác buốt, và khi rụng thì rụng ra sợi ngắn — dọn nhẹ hơn, nhìn cũng đỡ sốc hơn nhiều so với từng nắm tóc dài.
Làm sao cho nhẹ nhàng
- Chọn nơi kín đáo, đừng ngồi giữa tiệm đông người nếu không muốn.
- Rủ một người thân đi cùng, hoặc nhờ họ cắt tại nhà.
- Có người muốn chụp ảnh trước, có người không — tuỳ mình.
- Đừng làm vào ngày đang mệt nhất của chu kỳ.
- Chuẩn bị sẵn mũ hoặc khăn để đội ngay sau khi xong.
Nhiều người kể lại rằng khoảnh khắc khó nhất là mười phút đầu tiên nhìn gương, sau đó thì quen rất nhanh. Chuẩn bị sẵn một cái mũ mềm để đội ngay giúp bước qua mười phút đó dễ hơn — không phải vì che giấu, mà vì đầu lạnh thật.
Dụng cụ và an toàn
- Tông đơ để cỡ ngắn nhưng không cạo sát da.
- Lưỡi tông đơ phải sạch, tốt nhất là dụng cụ riêng của mình.
- Tránh dao cạo lam vì dễ xước.
- Không cạo khi da đầu đang có vết thương hoặc mụn viêm.
- Sau khi cạo thì rửa nhẹ bằng nước ấm, lau khô, thoa dưỡng ẩm dịu.
Lý do tránh dao cạo sát không phải là thẩm mỹ mà là nhiễm trùng. Trong những tuần bạch cầu thấp, hàng rào đầu tiên của cơ thể là da lành lặn. Một lớp tóc ngắn vài milimet không ảnh hưởng gì tới việc đội khăn hay tóc giả, mà lại giữ được da nguyên vẹn.
Nếu muốn giữ tóc lại
- Phải cắt chủ động khi tóc còn nguyên, không dùng tóc đã rụng.
- Buộc thành lọn trước khi cắt để sợi không rối tung.
- Hỏi trước nơi nhận tóc về độ dài tối thiểu.
- Tóc đã nhuộm hay tẩy có nơi nhận, có nơi không.
Có người giữ lại cho chính mình để làm tóc giả từ tóc thật, có người tặng. Cũng có người giữ một lọn nhỏ đơn giản vì muốn giữ, không vì mục đích gì. Tất cả đều được và không ai cần giải thích lý do.
Nói với con nhỏ trước khi cạo
- Báo trước một hai ngày, đừng để con thấy đột ngột.
- Cho con sờ đầu nếu con muốn — tò mò là bình thường.
- Có nhà cho con cùng tham gia cắt vài nhát đầu.
- Nhắc lại rằng tóc sẽ mọc lại.
Trẻ con thường tiếp nhận chuyện này dễ hơn người lớn tưởng, miễn là được nói trước và được nói thật. Cái làm chúng sợ là thay đổi đột ngột không ai giải thích, chứ không phải cái đầu trọc.
Sau khi cạo, da đầu cần gì
- Dưỡng ẩm nhẹ, không cồn, không mùi mạnh.
- Che nắng tuyệt đối khi ra ngoài.
- Giữ ấm khi ngủ máy lạnh.
- Không gãi, không chà xát mạnh khi gội.
- Quan sát xem có nốt đỏ hay mụn mủ nào không.
Da đầu trọc là vùng da chưa từng tiếp xúc trực tiếp với môi trường. Nó khô nhanh, bắt nắng nhanh, và cảm nhận nhiệt độ rõ hơn hẳn. Vài ngày đầu sẽ thấy lạ, sau đó quen.
Nếu chọn xong rồi lại thấy tiếc
Chuyện thường. Có người cạo xong thấy nhẹ nhõm, vài hôm sau lại buồn. Có người để tự nhiên rồi giữa chừng đổi ý đi cạo. Không có quyết định nào ở đây là vĩnh viễn, vì tóc sẽ mọc lại. Đừng thêm gánh nặng bằng cách bắt mình phải cảm thấy đúng cách về một việc mà cảm giác của mỗi người mỗi khác.
Điều duy nhất nên tránh
Để người khác quyết thay. Người thân có thể sốt ruột giục cạo cho gọn, hoặc ngược lại, khuyên giữ tóc vì họ chưa sẵn sàng nhìn. Cả hai đều xuất phát từ thương, nhưng đây là đầu của mình. Nghe rồi cảm ơn, rồi tự chọn.
Câu hỏi thường gặp
Cạo đầu trước có làm tóc mọc lại dày hơn không?
Không. Đó là chuyện truyền miệng. Cạo chỉ cắt phần sợi tóc nhô ra khỏi da, không đụng gì tới nang tóc nằm dưới da. Tóc mọc lại dày hay mỏng phụ thuộc vào nang tóc phục hồi thế nào sau khi ngừng thuốc.
Nên cạo vào lúc nào?
Phần lớn người chọn thời điểm khi bắt đầu thấy rụng rõ — thường là tuần thứ hai hoặc thứ ba sau mũi đầu. Cạo quá sớm thì mất những ngày còn tóc, cạo quá muộn thì phải sống qua giai đoạn loang lổ. Không có mốc bắt buộc nào cả.
Dùng dao cạo hay tông đơ?
Nên dùng tông đơ để lại một lớp ngắn, an toàn hơn dao cạo sát vì không gây xước da. Trong giai đoạn bạch cầu có thể thấp, một vết xước nhỏ cũng là cửa vào của vi khuẩn, nên tránh mọi thứ làm rách da đầu.
Giữ lại tóc đã cắt để làm tóc giả được không?
Được, nếu tóc đủ dài và được cắt gọn thành lọn trước khi rụng. Muốn làm thì phải cắt chủ động lúc tóc còn nguyên, chứ tóc đã rụng rời từng sợi thì không dùng được. Hỏi trước nơi làm tóc giả về độ dài tối thiểu họ nhận.